(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

ఆదిపర్వ - అధ్యాయ 244

॥ శ్రీః ॥
1.244. అధ్యాయః 244
Mahabharata - Adi Parva - Chapter Topics
ద్వారకాయా బహిర్నిర్గచ్ఛతోఽర్జునస్య విపృథునా యుద్ధం॥ 1 ॥
విపృథుం జిత్వాఽర్జునస్య ఖాండవప్రస్థంప్రతి గమనం॥ 2 ॥
యుద్ధోద్యుక్తానాం యాదవానాం బలరామవాక్యాన్నివృత్తిః॥ 3 ॥
బలస్య క్రోధః॥ 4 ॥
Mahabharata - Adi Parva - Chapter Text

వైశంపాయన ఉవాచ। 1-244-0x(1307)(10557)
శాసనాత్పురుషేంద్రస్య బలేన మహతా బలీ।
గిరౌ రైవతకే నిత్యం బభూవ విపృథుశ్రవాః॥ 1-244-1(10558)
ప్రవాసే వాసుదేవస్య తస్మిన్హలధరోపమః।
సంబభూవ తదా గోప్తా పురస్య పురవర్ధనః॥ 1-244-2(10559)
ప్రాప్య పాండవనిర్యాణం నిర్యయౌ విపృథుశ్రవాః।
నిశంయ పురనిర్ఘోషం స్వమనీకమచోదయత్॥ 1-244-3(10560)
సోఽభిపత్య తదాధ్వానం దదర్శ పురుషర్షభం।
నిఃసృతం ద్వారకాద్వారాదంశుమంతమివాంబిరాత్॥ 1-244-4(10561)
సవిద్యుతమివాంభోదం ప్రేక్షతాం తం ధనుర్ధరం।
పార్థమానర్తయోధానాం విస్మయః సమపద్యత॥ 1-244-5(10562)
ఉదీర్ణరథనాగాశ్వమనీకమభివీక్ష్య తత్।
ఉవాచ పరమప్రీతా సుభద్రా భద్రభాషిణీ॥ 1-244-6(10563)
సంగ్రహీతుమభిప్రాయో దీర్ఘకాలకృతో మమ।
యుధ్యమానస్య సంగ్రామే రథం తవ నరర్షభ॥ 1-244-7(10564)
ఓజస్తేజోద్యుతిబలైరన్వితస్య మహాత్మనః।
పార్థ తే సారథిత్వేన భవితా శిక్షితాస్ంయహం॥ 1-244-8(10565)
ఏవముక్తః ప్రియాం ప్రీతః ప్రత్యువాచ నరర్షభః।
చోదయాశ్వానసంసక్తాన్విశ్తు విపృథోర్బలం॥ 1-244-9(10566)
బహుభిర్యుధ్యమానస్య తావకాన్విజిఘాంసతః।
పశ్య బాహుబలం భద్రే శరాన్విక్షిపతో మమ॥ 1-244-10(10567)
వైశంపాయన ఉవాచ। 1-244-11x(1308)
ఏవముక్తా తదా భద్రా పార్థేన భరతర్షభ।
చుచోద సాశ్వాన్సంహృష్టా తే తతో వివిశుర్బలం॥ 1-244-11(10568)
తదాహతమహావాద్యం సముదగ్రధ్వజాయుతం।
అనీకం విపృథోర్హృష్టం పార్థమేవాన్వవర్తత॥ 1-244-12(10569)
రథైర్బహువిధాకారైః సదశ్వైశ్చ మహాజవైః।
కిరంతః శరవర్షాణి పరివవ్రుర్ధనంజయం॥ 1-244-13(10570)
తేషామస్త్రాణి సంవార్య దివ్యాస్త్రేణ మహాస్త్రవిత్।
ఆవృణోన్మహదాకాశం శరైః పరపురంజయః॥ 1-244-14(10571)
తేషాం బాణాన్మహాబాహుర్ముకుటాన్యంగదాని చ।
చిచ్ఛేద నిశితైర్బాణైః శరాంశ్చైవ ధనూంషి చ॥ 1-244-15(10572)
యుగానీషాన్వరూథాని యంత్రాణి వివిధాని చ।
అజిఘాంసన్పరాన్పార్థశ్చిచ్ఛేద నిశితైః శరైః॥ 1-244-16(10573)
విధనుష్కాన్వికవచాన్విరథాంశ్చ మహారథాన్।
కృత్వా పార్థః ప్రియాం ప్రీతః ప్రేక్ష్యతామిత్యదర్శయత్॥ 1-244-17(10574)
సా దృష్ట్వా మహదాశ్చర్యం సుభద్రా పార్థమబ్రవీత్।
అవాప్తార్థాఽస్మి భద్రం తే యాహి పార్థ యథాసుఖం॥ 1-244-18(10575)
స సక్తం పాండుపుత్రేణ సమీక్ష్య విపృథుర్బలం।
త్వరమాణోఽభిసంక్రంయ స్థీయతామిత్యభాషత॥ 1-244-19(10576)
తతః సేనాపతేర్వాక్యం నాత్యవర్తంత యాదవాః।
సాగరే మారుతోద్ధూతా వేలామివ మహోర్మయః॥ 1-244-20(10577)
తతో రథవరాత్తూర్ణమవరుహ్య నరర్షభః।
అభిగంయ నరవ్యాఘ్రం ప్రహృష్టః పరిషస్వజే॥ 1-244-21(10578)
సోఽబ్రవీత్పార్థమాసాద్య దీర్ఘకాలమిదం తవ।
నివాసమభిజానామి శంఖచక్రగదాధరాత్॥ 1-244-22(10579)
న మేఽస్త్యవిదితం కించిద్యద్యదాచితం త్వయా।
సుభద్రార్థం ప్రలోభేన ప్రీతస్తవ జనార్దనః॥ 1-244-23(10580)
ప్రాప్తస్య యతిలింగేన వాసితస్య ధనంజయ।
బంధుమానసి రామేణ మహేంద్రావరజేన చ॥ 1-244-24(10581)
మామేవ చ సదాకాంక్షీ మంత్రిణం మధుసూదనః।
అంతరేణ సుభద్రాం చ త్వాం చ తాత ధనంజయ॥ 1-244-25(10582)
ఇమం రథవరం దివ్యం సర్వశస్త్రసమన్వితం।
ఇదమేవానుయాత్రం చ నిర్దిశ్య గదపూర్వజః॥ 1-244-26(10583)
అంతర్ద్వీపం తదా వీర గతో వృష్ణిసుఖావహః।
దీర్ఘకాలావరుద్ధం త్వాం సంప్రాప్తం ప్రియయా సహ॥ 1-244-27(10584)
పశ్యంతు భ్రాతరః సర్వే వజ్రపాణిమివామరాః।
ఆయాతే తు దశార్హాణామృషభే శార్ంగధన్వని॥ 1-244-28(10585)
భద్రామనుగమిష్యంతి రత్నాని చ వసూని చ।
అరిష్టం యాహి పంథానం సుఖీ భవ ధనంజయ॥ 1-244-29(10586)
నష్టశోకైర్విశోకస్య సుహృద్భిః సంగమోఽస్తు తే॥ 1-244-30(10587)
వైశంపాయన ఉవాచ। 1-244-31x(1309)
తతో విపృథుమామంత్ర్య పార్థః ప్రీతోఽభివాద్య చ।
కృష్ణస్య మతమాస్థాయ కృష్ణస్య రథమాస్థితః॥ 1-244-31(10588)
పూర్వమేవ తు పార్థాయ కృష్ణేన వినియోజితం।
సర్వరత్నసుసంపూర్ణం సర్వభోగసమన్వితం॥ 1-244-32(10589)
రథేన కాంచనాంగేన కల్పితేన యథావిధి।
శైబ్యసుగ్రీవయుక్తేన కింకిణీజాలమాలినా॥ 1-244-33(10590)
సర్వశస్త్రోపపన్నేన జీమూతరవనాదినా।
జ్వలనార్చిఃప్రకాశేన ద్విషతాం హర్షనాశినా॥ 1-244-34(10591)
సన్నద్ధః కవచీ ఖడ్గీ బద్ధగోధాంగులిత్రవాన్।
యుక్తః సేనానుయాత్రేణ రథణారోప్య మాధవీం।
రథేనాకాశగేనైవ పయయౌ *స్వపురం ప్రతి॥ 1-244-35(10592)
హ్రియమాణాం తు తాం దృష్ట్వా సుభద్రాం సైనికా జనాః।
విక్రోశంతోఽద్రవన్సర్వే ద్వారకామభితః పురీం॥ 1-244-36(10593)
తే సమాసాద్య సహితాః సుధర్మామభితః సభాం।
సభాపాలస్య తత్సర్వమాచఖ్యుః పార్థవిక్రమం॥ 1-244-37(10594)
తేషాం శ్రుత్వా సభాపాలో భేరీం సాన్నాహికీం తతః।
సమాజఘ్నే మహాఘోషాం జాంబూనదపరిష్కృతాం॥ 1-244-38(10595)
క్షుబ్ధాస్తేనాథ శబ్దేన భోజవృష్ణ్యంధకాస్తదా।
`అంతర్ద్వీపాత్సముత్పేతుః సహసా సహితాస్తదా।'
అన్నపానమపాస్యాథ సమాపేతుః సమంతతః॥ 1-244-39(10596)
తత్ర జాంబూనదాంగాని స్పర్ధ్యాస్తరణవంతి చ।
మణివిద్రుమచిత్రాణి జ్వలితాగ్నిప్రభాణి చ॥ 1-244-40(10597)
భేజిరే పురుషవ్యాఘ్రా వృష్ణ్యంధకమహారథాః।
సింహాసనాని శతశో ధిష్ణ్యానీవ హుతాశనాః॥ 1-244-41(10598)
తేషాం సముపవిష్టానాం దేవానామివ సన్నయే।
ఆచఖ్యౌ చేష్టితం జిష్ణోః సభాపాలః సహానుగః॥ 1-244-42(10599)
తచ్ఛ్రుత్వా వృష్ణివీరాస్తే మదసంరక్తలోచనాః।
అమృష్యమాణాః పార్థస్య సముత్పేతురహంకృతాః॥ 1-244-43(10600)
యోజయధ్వం రథానాశు ప్రాసానాహరతేతి చ।
ధనూంషి చ మహార్హాణి కవచాని బృహంతి చ॥ 1-244-44(10601)
సూతానుచ్చుక్రుశుః కేచిద్రథాన్యోజయతేతి చ।
స్వయం చ తురగాన్కేచిదయుంజన్హేమభూషితాన్॥ 1-244-45(10602)
రథేష్వానీయమానేషు కవచేషు ధ్వజేషు చ।
అభిక్రందే నృవీరాణాం తదాసీత్తుములం మహత్॥ 1-244-46(10603)
వనమాలీ తతః క్షీబః కైలాసశిఖరోపమః।
నీలవాసా మదోత్సిక్త ఇదం వచనమబ్రవీత్॥ 1-244-47(10604)
కిమిదం కురుథాప్రజ్ఞాస్తూష్ణీంభూతే జనార్దనే।
అస్య భావమవిజ్ఞాయ సంక్రుద్ధా మోఘగర్జితాః॥ 1-244-48(10605)
ఏష తావదభిప్రాయమాఖ్యాతు స్వం మహామతిః।
యదస్య రుచిరం కర్తుం తత్కురుధ్వమతంద్రితాః॥ 1-244-49(10606)
తతస్తే తద్వచః శ్రుత్వా గ్రాహ్యరూపం హలాయుధాత్।
తూష్ణీంభూతాస్తతః సర్వే సాధుసాధ్వితి చాబ్రువన్॥ 1-244-50(10607)
సమం వచో నిశంయైవ బలదేవస్య ధీమతః।
పునరేవసభామధ్యే సర్వే తే సముపావిశన్॥ 1-244-51(10608)
తతోఽబ్రవీద్వాసుదేవం వచో రామః పరంతపః।
`త్రైలోక్యనాథ హే కృష్ణ భూతభవ్యభవిష్యకృత్।'
కిమవాగుపవిష్టోఽసి ప్రేక్షమాణో జనార్దన॥ 1-244-52(10609)
సత్కృతస్త్వత్కృతే పార్థః సర్వైరస్మాభిరచ్యుత।
న చ సోఽర్హతి తాం పూజాం దుర్బుద్ధిః కులపాంసనః॥ 1-244-53(10610)
కో హి తత్రైవ భుక్తావాన్నం భాజనం భేత్తుమర్హతి।
మన్యమానః కులే జాతమాత్మానం పురుషః క్వచిత్॥ 1-244-54(10611)
ఇచ్ఛన్నేవ హి సంబంధం కృతం పూర్వం చ మానయన్।
కో హి నామ భవేనార్థీ సాహసేన సమాచరేత్॥ 1-244-55(10612)
సోఽవమన్య తథాఽస్మాకమనాదృత్య చ కేశవం।
ప్రసహ్య హృతవానద్య సుభద్రాం మృత్యుమాత్మనః॥ 1-244-56(10613)
కథం హి శిరసో మధ్యే కృతం తేన పదం మమ।
మర్షయిష్యామి గోవింద పాదస్పర్శమివోరగః॥ 1-244-57(10614)
అద్య నిష్కౌరవామేకః కరిష్యామి వసుంధరాం।
న హి మే మర్షణీయోఽయమర్జునస్య వ్యతిక్రమః॥ 1-244-58(10615)
తం తథా గర్జమానం తు మేఘదుందుభినిఃస్వనం।
అన్వపద్యంత తే సర్వే భోజవృష్ణ్యంధకాస్తదా॥ ॥ 1-244-59(10616)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ఆదిపర్వణి సుభద్రాహరణపర్వణి చతుశ్చత్వారింశదధికద్విశతతమోఽధ్యాయః॥ 244 ॥ ॥ సమాప్తం చ సుభద్రాహరణపర్వ ॥

Mahabharata - Adi Parva - Chapter Footnotes
1-244-42 సన్నయే సముదాయే చతుశ్చత్వారింశదధికద్విశతతమోఽధ్యాయః॥ 244 ॥ * 239 తమాధ్యాయస్య 26 శ్లోకాదుపరి ప్రకృతశ్లోకపర్యంతం విద్యమానానాం 248 శ్లోకానాం స్థానే చ, జ, ఝ, ఞ, డ, పుస్తకేషు అధోలిఖితా అష్టౌ శ్లోకా ఏవ దృశ్యంతే।

1-244a-1x వైశంపాయన ఉవాచ।

1-244a-1a తతః సంవాదితే తస్మిన్ననుజ్ఞాతో ధనంజయః।

1-244a-1b గతాం రైవతకే కన్యాం విదిత్వా జనమేజయ॥

1-244a-2a వాసుదేవాభ్యనుజ్ఞాతః కథయిత్వేతికృత్యతాం। 1-244a-2b కృష్ణస్య మతమాదాయ ప్రయయౌ భరతర్షభః॥ 1-244a-3a రథేన కాంచనాంగేన కల్పితేన యథావిధి। 1-244a-3b శైబ్యసుగ్రీవయుక్తేన కింకిణీజాలమాలినా॥ 1-244a-4a సర్వశస్త్రోపపన్నేన జీమూతరవనాదినా। 1-244a-4b జ్వలితాగ్నిప్రకాశేన ద్విషతాం హర్షఘాతినా॥ 1-244a-5a సన్నద్ధః కవచీ ఖడ్గీ బద్ధగోధాంగులిత్రవాన్। 1-244a-5b మృగయావ్యపదేశేన ప్రయయౌ పురుషర్షభః॥ 1-244a-6a సుభద్రా త్వథ శైలేంద్రమభ్యర్చ్యైవ హి రైవతం। 1-244a-6b దైవతాని చ సర్వాణి బ్రాహ్మణాన్స్వస్తివాచ్య చ॥ 1-244a-7a ప్రదక్షిణం గిరేః కృత్వా ప్రయయౌ ద్వారకాం ప్రతి। 1-244a-7b తామభిద్రుత్య కౌంతేయః ప్రసహ్యారోపయద్రథం। 1-244a-7c సుభద్రాం చారుసర్వాంగీం కామబాణప్రపీడితః॥ 1-244a-8a తతః స పురుషవ్యాఘ్రస్తామాదాయ శుచిస్మితాం। 1-244a-8b రథేన కాంచనాంగన ప్రయయౌ స్వపురం ప్రతి॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.